savons_vegetals

(scroll down for english text)

Tẩy rửa, tắm, giặt, vệ sinh cá nhân hay nhà cửa hàng ngày, xà phòng tham gia vào tất cả các công đoạn này, nó cũng xứng đáng được tìm hiểu thêm đôi chút.

Đa phần các loại xà phòng tắm trên thị trường được làm từ dầu cọ, mỡ động vật, hương liệu hoá học và các thành phần có chứa độc tố đáng nghi ngại cho cả cơ thể người lẫn môi trường. Và vì “mỡ lợn” từ trước đến nay vẫn giúp rửa tay tốt thế nên không mấy ai đặt câu hỏi về tính an toàn và trong sạch của những sản phẩm này. Tôi cũng vậy, trước khi ý thức được tác hại của tôi đối với môi trường mà chính tôi đang sống trong đấy, trước khi tình yêu với thiên nhiên xunh quanh của tôi được đẩy lên một cung độ mới, tôi chỉ chăm chú mua những sản phẩm đại trà vừa túi tiền mà không hề đắn đo về mức xanh hay độ sạch của những sản phẩm này. Sau khi chuyển sang dùng các loại xà phòng 100% thành phần tự nhiên bắt đầu từ xà phòng Marseille, xà phòng sữa lừa, xà phòng dầu argan, xà phòng Alep… tôi đã có thêm một vài kinh  nghiệm và hiểu biết thêm về những sản phẩm này.

Xà phòng đại trà được làm từ mỡ động vật vẫn tẩy rửa tốt nhưng có thể làm bít lỗ chân lông và gây mụn nhọt trên da. Ngoài ra các thành phần hoá học để tạo màu hay hương liệu, chất bảo quản không hề dễ dàng phân huỷ trong tự nhiên. Và những thành phần này có thể gây hại đến người dùng. Đặc biệt ở một nước dang phát triển có nền kinh tế mở như Việt Nam, luật pháp còn chưa chặt chẽ, không có các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (nếu có cũng chưa chắc có tiếng nói giữa cuộc chạy đua lợi nhuận của các nhà cung cấp), thế nên các nhà sản xuất sẽ chẳng quan tâm gì đến việc thêm ra, bớt vào một số thành phần đã được thừa  nhận là có tác hại xấu đến cơ thể hay môi trường. Không ngoại trừ những công ty này vẫn có thể có những chương trình quảng cáo “bảo vệ môi trường” để lấy lòng người tiêu dùng bằng cách lừa gạt về hình ảnh của công ty. Chưa kể đến vô vàn các chất độc hại trong những sản phẩm này với số lượng lớn và gia tăng không ngừng, chỉ nói đến bao bì nhựa để chứa đựng những chất này thải ra hàng năm không thôi đã đủ để nhận biết rằng chẳng có cái chương trình quảng cáo vì môi trường nào là sự thật cả. Trong danh sách các thành phần của xà phòng, nếu bạn nhìn thấy có ghi sodium tallowate thì có nghĩa là có chứa mỡ động vật.

Lành hơn một tí là xà phòng làm từ dầu cọ – một nguyên liệu khá phổ biến trong công nghiệp xà phòng, đáng tiếc là vì tính kinh tế của loại đầu này mà một số quốc gia như Malaysia hay Indonesia đã không ngần ngại chặt phá rừng – ngôi nhà của bao nhiêu loài động vật và sinh thái – để trồng cọ. Phá rừng không phải là vấn đề quốc gia mà là vấn đề quốc tế – rừng là lá phổi xanh của trái đất. Dầu cọ không có tác hại xấu nhưng những người trồng cọ thì lại tham lam, thế nên nếu tránh được dùng dầu cọ thì cũng nên tránh. Cũng bởi vì ngoài dầu cọ ra thì những loại xà phòng “công nghiệp” này vẫn chứa đầy đủ các thành phần “khó tiêu” khác. Sau đây là danh sách những thành phần độc hại cần tránh trong các sản phẩm làm sạch hay làm đẹp :

Sodium Lauryl Sulfate, BHA, Triclosan, Triclocarban, Aminophenol, Diaminobenzene, Phenylenediamine, PARABENS, Polyethylene/Peg, Retinyl palmitate, retinyl acetate, retinoic acid, retinol, Petroleum distillates,  fragrance (thường là chemical), Oxybenzone, Dibutyl phthalate, Toluene, Formaldehyde, Hydroquinone.

Đồ rằng các sản phẩm chăm sóc da trôi nổi trên thị trường vẫn hào phóng tung hoành với những chất như thế này hoặc thậm chí là tệ hơn. Vẫn còn giải pháp thay thế cho những sản phẩm đồ tể này : xà phòng 100% thực vật, không hương liệu, không chất bảo quản, không chứa các chất hoá học độc hại, được làm từ dầu thực vật (dầu dừa, dầu olive, dầu argan…). Ở Việt Nam có xà phòng dầu dừa nổi tiếng của Bến Tre, trước là thương hiệu “Xà Bông Cô Ba” của tỉ phú Trương Văn Bền, đình đám những năm 30. Bây giờ có Cocosavon không hoá chất mà các bạn có thể đặt mua để dùng hoặc làm đại lý tại đây : www.cocosavon.com. Các bạn cũng có thể tìm thấy các hướng dẫn tự làm xà phòng tại nhà trên youtube nếu không ngại. Cá nhân tôi thấy ý tưởng sản xuất xà phòng dừa ở Bến Tre rất đáng ủng hộ, với 200tr đồng, bạn có thể có một cơ sở sản xuất xà phòng tự nhiên tốt cho người tiêu dùng và góp phần sử dụng các thế mạnh thiên nhiên của địa phương, đẩy mạnh kinh tế nội địa, hi vọng cocosavon sẽ phát triển nhanh mạnh, có thêm thị trường, và có thêm cả những xưởng sản xuất cạnh tranh khác. Những ai xính ngoại thì có thể mua ở L’Occitanne, Lush hoặc đặt hàng từ các nguồn hàng ngoại xách tay hay đặt mua qua mạng – lựa chọn sẽ phong phú hơn nếu có điều kiện. Xà phòng 100% thực vật còn có thể dùng để rửa mặt, gội đầu, hay dùng vào các việc tẩy rửa nội trợ khác rất đa năng và an toàn.

coba1

Tại Pháp, có xà phòng Marseille nổi tiếng làm từ dầu Olive – ra đời tại thành phố Marseille của Pháp, nhưng vì thương hiệu không được bảo vệ nên có nhiều loại “Savon de Marseille” thật giả lẫn lộn trên thị trường. Một số lượng lớn Savon de Marseille đến từ Tunisie và Ba Lan, phần nhỏ hơn từ Maroc và còn lại là từ nhiều nơi không phải Marseille ở Pháp. Ngay cả những hãng lớn cũng có sản phẩm “Savon de Marseille” nhưng không hề theo quy chuẩn 100% thực vật, 72% dầu Olive. Bạn nên cẩn thận đề phòng các loại xà phòng có màu sắc sặc sỡ hay không có màu tự nhiên quen thuộc của xà phòng Marseille xanh hoặc nâu vàng. Một ưu điểm ngoại lệ của các loại xà phòng sản xuất kiểu thủ công như xà phòng Marseille là không có bao bì => không tạo rác thải, hoàn toàn thân thiện với môi trường. Các bạn có thể mua Savon de Marseille ở các cửa hàng Bio (hữu cơ) hoặc tại các Parapharmacie. Tại những cửa hàng này, ngoài loại xà phòng “xanh” phổ biến “Savon de Marseille” ra, các bạn còn có lựa chọn khác như xà phòng đen, xà phòng từ sữa lừa hay những loại xà phòng từ các loại dầu thực vật và hương liệu thiên nhiên khác nhau dành cho những nhu cầu phức tạp hơn một chút về hương vị cảm xúc. Một vài cửa hàng Bio còn có bán vụn bào xà phòng Marseille để dùng cho những việc gia dụng khác. Xà phòng Marseille cũng giống như các loại xà phòng “xanh” lành lặn khác, có thể dùng để rửa mặt, gội đầu, vệ sinh hay nạo ra để pha chế các sản phẩm cọ rửa (Sẽ có những post hướng dẫn tự làm xà phòng giặt, nước rửa bát, nước rửa tay… từ xà phòng Marseille). Đa năng, hợp túi tiền, an toàn, thân thiện, đây là một lựa chọn hợp lí cho cả gia đình.

savons
Savon de Marseille – Savon d’huile d’argan – Savon d’Alep

Và giải Oscar cho xà phòng thủ công thực vật thuộc về … xà phòng Alep !!! Vâng, thưa quí vị và các bạn, cái cục gồ ghề xấu xí ấy là ông tổ của các loại xà phòng, ra đời tại thành phố Alep ở nước Syrie 3500 năm trước, công thức và cách nấu xà phòng này được lưu giữ đến tận bây giờ. Nếu như bạn chưa từng nghe đến danh tiếng của loại xà phòng này thì đây là cơ hội để khám phá những đặc tính tuyệt vời của xà phòng lâu đời nhất thế giới : diệt khuẩn và giữ ẩm cho làn gia, phòng các bệnh về da như eczéma hoặc mụn nhọt, ngứa mẩn đỏ, thích hợp cho da trẻ em. Những tính chất thần thánh này là nhờ có thành phần hảo hạng của dầu quả cây nguyệt quế (baie de laurier/ bay tree/ laurel). Hiệu lực của những đức hạnh thần tiên này phụ thuộc vào phần trăm của dầu quả cây nguyệt quế trong thành phần, phần còn lại của thành phần là dầu Olive, kiềm tự nhiên và nước. Một vài xà phòng Alep có thêm thành phần đất sét muối khoáng hay bùn biển chết. Từ 5-20% dầu quả cây nguyệt quế có thể cho bạn một làn da sạch và khoẻ mạnh, bạn có thể làm mặt nạ giữ ẩm, trị mụn cho da mặt bằng cách tạo bọt xà phòng (xoa vào 2 tay với nước) và để trên mặt khoảng 1,5 phút sau đó rửa mặt bằng nước sạch. Dùng để gội đầu, cạo râu cũng OK. Từ >20% dầu quả nguyệt quế trở lên dành cho da có vấn đề, da dầu hoặc đơn giản là bạn có thể chi nhiều tiền hơn cho một sản phẩm chất lượng cao. Xà phòng Alep có thể giữ lâu vô hạn, càng già càng phong độ, không hề có chất bảo quản hoá học. Bên ngoài có mầu vàng nâu nhạt, có dập chữ Ả-rập trên bề mặt, bên trong khi cắt đôi có màu xanh vàng. Loại xà phòng này càng trở nên quí hơn từ khi chiến tranh dân sự kéo đến đây năm 2011. Cầu cho người dân Syrie sớm được bình yên và thành phố Alep lâu đời được gìn giữ nguyên vẹn. Video hướng dẫn cách nhận biết xà phòng Alep chính hiệu tại đây (tiếng Pháp). Các bạn cũng có thể tham khảo thông tin hướng dẫn và so sánh không những các loại xà phòng mà tất cả các sản phẩm khác tại site consoglobe.com. (tiếng Pháp aussi)

Hi vọng đã mang đến cho các bạn một số thông tin hữu ích trong việc lựa chọn một sản phẩm thiết yếu hàng ngày, đồng thời bảo vệ môi trường sống cách tốt nhất có thể.

savon_alep
Allepo soap – Xà phòn Alep

————————————————————————————————————————————————

What do you use for body cleaning ? To avoid all the chemical ingredients in industrial body-care products and to stop buying its’ plastic packaging, I tried different vegetal soaps, most of them work well on my “easy-skin”. In France, the most popular traditional green soap is Savon de Marseille ( which is used for body washing and for many house-holds tasks from generation to generation. Origins from Marseille – in the South of France, this 100% vegetal soap is made of 72% Olive oil. Nowadays there are several imitations of Savon de Marseille come from Tunisia, Poland and Morocco, it’s hard to know if they respect Marseille soap’s norms. Forget the artificial smell and texture of the plastic well packed “industrial soap” with its evil ingredients destroying the environment and also our body, the majority of them are made of animal gras (which can cause skin pore problem) or palm oil (forest devastation cause), with preservative agent, chemical fragrances and colours. Here are some bad ingredients in skin-care products to stay away from :

Sodium Lauryl Sulfate, BHA, Triclosan, Triclocarban, Aminophenol, Diaminobenzene, Phenylenediamine, PARABENS, Polyethylene/Peg, Retinyl palmitate, retinyl acetate, retinoic acid, retinol, Petroleum distillates,  fragrance, Oxybenzone, Dibutyl phthalate, Toluene, Formaldehyde, Hydroquinone.

Switching to organic soap do you only good. Life is simpler, Savon de Marseille clean your body, your face, your hair, your cloths and your house entire (There will be post about making dish soap, detergent, hand soap… from Savon de Marseille). Be careful with the fluorescent colourful one. Other wise France is a paradise for traditional soap, from Savon Noir to Glycerine soap, all kinds for your needs.

My favourite goes to Allepo soap – the oldest soap in the world. Ancestor of all soaps, rooted in Allepo city in Syria, keep its original receipt and traditional fabrication method since 3500 years till now. A combination of Olive oil and Bay tree berry oil ingredient makes it awesome : so gentle and moisturing to the skin, powerful against eczema, acne, prevent skin problems. Prices and effectiveness depend on percentage of bay tree berry oil in the ingredient, 5-20% works marvellously for all purposes : body wash, hair wash, shaving, facial mask… There is no preservative agent in it but you can keep it forever, the later it last, the better it is. It often comes un-packed, rough stony surface outside, aged appearance but its authentic virtues worth the world best soap status.

Sadly, as we know the Syria is in civil war since 2011, Allepo is victim of many attacks, soap production is certainly affected. Hope the war will be over soon so Syrian people can live in peace and continue to keep the ancient soap making tradition and give the world best soap.

Organic soap are sold in all organic shops, in ‘Parapharmacie’ or in a quirky place like this, some places specialising in French tradition soap like Soap and the City, Le Comptoir de Savonniers, Maison du Savon Marseille offer great choices of unpacked soaps, some time in bulk (by weight/ cutting). Lush and L’Occitane have organic soap as well. The website Consoglobe (in French) has detailed guidance for buying natural soaps and all other products which matters daily life and our environment, very useful.

To follow and like my post:
World best soap – Chọn xà phòng tắm